A LÚA É SEMPRE MULLER

O último día de Terranova, a recente novela de Manolo Rivas, agarda sobre a mesa o seu momento de lectura. Con ela algunha outra, tamén de amigo, como Os elefantes de Sakúrov, de Antón Riveiro Coello. Pasoume xa con eles outras veces, pásame con moitos libros desexados. Sinto a necesidade de deixar que suceda o momento inicial, que deixen de ser novidades, para xa sen urxencia abandonarme a eles con vagar.

Sei, porén, que O último día de Terranova é unha homenaxe ás librarías, eses lugares queridos, nos que moitos medramos e aprendemos cousas importantes do mundo e da vida. Non teño eu delas a sensación de templos. Na miña vida convivín con librarías mal ordenadas, nas que non se podía entrar, como a de Clemente, o comunista de Ourense, que escondía os libros naquela acumulación do portal da rúa do Progreso. Coa crise e os cambios que nas nosas vidas introduciu a tecnoloxía, perdemos moitas das mellores que tiñamos. Sobreviviron outras e naceron as novas, en lugares grandes e pequenos, nos barrios das cidades e nas vilas, que tanto están axudando a dinamizar o libro e a lectura e ás que desexo toda a sorte e longa vida.

StrandGústame, se podo, entrar nas librarías dos lugares que visito. O catálogo sería longo, pero hoxe quero falar dunha que é un clásico, Strand, situada na esquina entre a rúa 12 e Broadway de Manhattan. Universo de andares cara arriba e cara abaixo, con libros en todas as línguas, máis ou menos ordenados por xéneros, pero tamén con sección de novidades, as suxestións das vendedoras e vendedores e, nos últimos andares, os recunchos dos bibliófilos, con libros singulares e, tamén, o dos escritores da cidade, cos seus altarciños particulares. Espazo no que deixar pasar as horas sen que ninguén moleste, nin apremie.

A última vez que pasei nela unha mañá, demorei moito na sección de poesía. Buscaba libros de autoras contemporáneas norteamericanas. Merquei varios, entre eles un titulado The moon is always female da escritora Marge Piercy. Ese día botei horas alí, quería, tamén, ter a sensación de sentir como transcorría o tempo no local, porque é unha das localizacións da miña nova novela. Todos estes prolegómenos a conto dun poema do libro de Marge Piercy, o que lle dá título.

Female

Tentei a tradución eu só, pero venceume e deixeina na metade. Agora, coa axuda de Inés Lafoz, moza de Daniel, licenciada en filoloxía inglesa e profesora, cheguei ao final, e comparto o poema aquí porque sendo longo e duro, paréceme un berro necesario, non só contra a mutilación, senón tamén contra calquera outra das múltiples violencias exercidas sobre as mulleres aquí e acolá. Nese sentido, impresiónanme as declaracións do irmán de Chamaco Carballo Neira, o asasino dunha muller en Becerreá, porque dende un punto de vista psicolóxico din moito do pensar de boa parte da colectividade en relación con esta violencia que nos desangra, do substrato de complicidade que aínda sobrevive no inconsciente colectivo, acto fallido froidiano. Di seu irmán: “O Chamaco debería amañar as cousas doutro xeito, non cunha escopeta”. Quere isto dicir que el comprendería e ampararía a mutilación, unha paliza ou o acoso?.

A LÚA É SEMPRE MULLER

A lúa lúa é sempre muller e así
son eu aínda que con frecuencia neste val
de follas de afeitar desexei que puidera
poñer e quitar o meu sexo como un vestido
e por que non? Os homes levan posto
sempre o seu sexo? O cura, o médico, o mestre
todos nos din que veñen ás súas profesións
neutros como as ameixas e a verdade é que
cando traballo son pura coma un anxo
tigre e claro é o meu ollo e quente
o meu cerebro e silenciosos todos os porquiños
choromiqueiros pola fame.
Éramos sacerdotisas para as deusas
as que lle foron ofrecidos os primeiros altares
de pedra torpe sobre pedra e saltos de animais  
na escura cova do útero, moito antes de que os homes
puxeran saias e máscaras para asustar os bebés.
Nós eramos curandeiras con herbas e cataplasmas
Co noso leite e dedos coidadosos
moito antes de que aprenderan a cortar
a vida facendo chistes sobre os cadáveres.
Nós estabamos facendo sons coas nosas gorxas
e labios para advertir e alentar as indefensas
mozas moito antes de seren construídas as escolas
para aprenderlles aos nenos a obedecer e seren aburridos e matar.
Esperto no estraño leito brando e baleiro
dun motel, tremendo como secas follas soltas
que o vento esgarra, e a miña cabeza
está prendida a unha rapaza de doce anos
cos todos os órganos femininos, pero as entrañas entumecidas
están sendo cortadas con coitelo. Clitoridectomía
ou calquera outro nome que lle deas en Latín, nun cuarto
do mundo as mociñas son mutiladas.
e penso nelas e non podo parar.
e penso nelas e non podo parar.
Se ti es muller, sentes o coitelo nas palabras.
Se ti es un home, entón, con catro anos ou ben
aos doce ti es amarrado e colgado cara abaixo
e o teu pene é cortado.  Quédanche
os testículos pero están cosidos
á túa entreperna. Cando a túa esposa te compra,
te desgarra e te abre para que o teu valioso
seme poida ser extraído, por suposto
ti non sentes nada.  Só dor. Só dor.
Para o uso dos homes fomos masacradas
e mutiladas e silenciadas e trinchadas
baixo a lúa que medra e brilla
e se encolle de novo ata ser nada, encinta
e despois minguante, cara a súa pequena morte
mensual. A lúa e sempre muller pero o sol
é feminino só nas terras onde ás mulleres
lles é permitido correr e ascender ao sol.
Unha muller está berrando e eu escóitoa.
Unha muller está sangrando e véxoa
sangrando pola boca, o ventre, os peitos
nunha fonte de sangue escura e lúgubre
mágoa cotián e tedio bastante agradable
para o gusto dos poderosos e dáse por suposto
que o pan da domesticidade amásase
coa nosa carne, que o noso corazón constrúese
cos nosos ósos de animais criados para dar carne e leite
que abrimos e baixo os que xacemos e choramos.
Quero dicir sobre os nomes das miñas nais
como as pedras dun camiño polo que vou trepando
rocha tras rocha esvaradía ata as néboas.
Nunca, incluso a punta de navalla, quixen
ou estiven disposta a converterme nun home.
Só quero ser eu mesma e ser libre.
Estou agardando a saída da lúa. Aquí
abáixome, o mundo enteiro coas súas fundicións
de aceiro e as súas minas de carbón e as súas prisións
ás miñas costas o continente inclínase
cara as montañas desgarrado por lagos brillantes
todo detrás de min nesta gadaña de palla,
un molde de area entre as ondas do océano, e eu
agardo a saída da lúa vermella e pesada
nos meus ollos. Xélida, rara, temerosa
na escuridade agardo e estou todo o tempo
escalando por rochas esvaradías entre a brétema mentres
moi por debaixo das ondas estámpanse as furnas;
estou descendendo unha escada baixo o mar que xeme
mentres as negras augas me abanean
como argazos dun lado para outro.

 

Nadei na superficie das augas brincando
de ledicia na pel dun golfiño do mesmo xeito
no necesario aire e no tumulto da poderosa onda.
Estou entrando nos cuartos que visitei.
Abollei sobre eles mentres durmía e durmía,
andando e espertando, afogándome nunha paixón
engalanada con corbelas de sufrimento.
Vaguei por eses cuartos na rocha
onde a lúa conxela o aire e todo o pelo
é negro ou prateado. Agora contareiche
o que aprendín deitada baixo a lúa
espida como fan as mulleres: agora contareiche
os cambios da lúa crecente e minguante.
Polas pedras duras da necesidade chuchamos
o que da auga podemos e así sobrevivimos
mulleres nacidas de mulleres. Pódese coñecer
cos dentes e tamén coa lingua
e pódese coñecer coas xemas dos dedos
e tamén coas palabras e con todas
as palpebrexantes ansias do cerebro.