COMUNICACIÓNS CONGRESO AIEG EN CARDIFF 2012

Aquí deixo o enlace para poder acceder ás gravacións das comunicacións e conferencias do Congreso da Asociación Internacional de Estudos Galegos, que tivo lugar en Cardiff no mes de setembro de 2012.

Nós participamos cunha comunicación sobre as virxes da Costa da Morte, preguntándonos se serían crebas santas atlánticas. Aquela comunicación hoxe forma parte do libro As crebas, outro xeito de andar ao mar. Aquí podedes acceder a case todas as comunicacións, conferencias e relatorios do congreso. As fotos son a achega de Maribel, o falado a miña.

http://tv.uvigo.es/es/serial/1740.html

Aínda que está na relación de vídeos aos que podedes acceder, podedes ver aquí completo o concerto fermoso que nos ofreceron a arpista galesa Amanda Whiting e o músico e actor Mano Panforreteiro.

VOLTA AO TRABALLO

Hoxe é o primeiro día de traballo logo de vinte de vacacións. Foron días fermosos, con algunha incidencia non desexable, como o conflito vivido cos parentes de María de Fetós, cando lles fun dicir que, como ela, de oitenta e sete anos, vive soa, nunha aldea na que non dorme ninguén máis, sería convinte dotala do servizo de teleasistencia, que no seu caso era un dereito, cousa que xa consultara eu no concello. Iso debe ser meterse onde non chaman a un, porque a reacción violenta que provoquei en contra miña foi desproporcionada e absurda. María, en principio ilusionada coa proposta, acabou por dicir que non quería saber nada desas cousas. Isto si me desacougou.

Pero a vida continúa e de volta no traballo quero agasallarme a min e a todos os que estean en situación semellante cunha dose de optimismo e de ilusión, como o que transmiten os Hot Chocolates, este grupo coruñés que onte actuou no Jazz Filloa. Para todos vós:

Saco a composición do grupo da páxina: vivirnacoruna.es

Nando “Lips” González: Trompeta
“Hot” Santi González: Saxofón Tenor
Pablo “Cañonbol” Lijó: Saxofón Alto
Víctor “El mago de Tudela” Sánchez: Clarinete
Diego “Lover” Rodríguez: Trombón
Iago “Nimblehands” Mouriño: Piano
Juan “Sexy” Tinaquero: Contrabaixo
Juan “Cabenikolai” Cabe: Banjo, Guitarra
Santi “Papá” Roma: Batería, Tabla de lavar
Marian “La Cornamusa” Ledesma, voz.
Miguel “Gigolo” Ladrón de Guevara, voz.

JULIO CORTÁZAR: RAZÓNS PARA UNHA CELEBRACIÓN

Mañá, 26 de agosto, cúmprense cen anos do nacemento de Julio Cortázar en Ixelles- Bruxelas. Antes, o 12 de febreiro, cumpríronse os 30 anos do seu pasamento en París. O pasado 2013, celebrábase o 50 aniversario de Rayuela, a novela que o proxectou ao panorama literario internacional. Tempos pois de lembranzas e conmemoración dun dos grandes escritores do século XX. En conversa mantida recentemente con Aurora Bernárdez, galega de orixe, tradutora de prestixio, dona, amiga, compañeira de vida e de morte do escritor, falábame da súa satisfacción porque todo o referido a el estaba legal e intelectualmente resolto para o presente e para o futuro.

maribel longueira

Dende o ano 2005, Galicia forma parte do universo Julio Cortázar. A decisión de incorporar a Galicia a ese mapa de emocións e de literatura, foi de Aurora, administradora do seu legado. Foi ela quen acordou depositar no Centro Galego das Artes da Imaxe (CGAI), o seu arquivo fotográfico e o de Cortázar.

As razóns desta decisión foron explicadas por ela na inauguración da exposición Ler imaxes: O arquivo fotográfico Julio Cortázar, da que foi comisaria Rocío Santa Cruz, organizada a partir do legado recibido, acto celebrado no pazo de Fonseca no outono do ano 2006. Aurora invocou entón a relación mantida por Cortázar cos galegos da emigración e do exilio en Bos Aires, en particular con Luís Seoane, Arturo Cuadrado, Lorenzo Varela e Rafael Dieste. Pero alí, en Fonseca, como para confirmar vínculos maiores, estaba o pintor Leopoldo Nóvoa, amigo dos últimos anos, quen acollía a un Cortázar só e enfermo, no seu estudio de Nogent sur Marne, nos arrabaldes de París.

Poderíamos lembrar agora que foron os galegos quen primeiro repararon na súa calidade como escritor e tradutor, publicándolle relatos e encargándolle traballos de tradución para a editorial Nova. Tamén as visitas que xunto con Aurora realizou a Galicia, onde soñou con pasar un tempo vivindo ao xeito de Rouseau, dedicándose á pesca e a herborizar; a consciencia do idioma, expresado en máis dunha ocasión, en particular cando no caderno de notas de Rayuela, á hora de anotar o nome do xogo en varias linguas, facía constar: Mariola (Galicia, Coruña). Amais dos nomes xa expresados, fóronelle próximos: Francisco Porrúa, o editor de boa parte da súa obra, nacido en Corcubión; Mariquiña Valle Inclán; Eduardo Blanco Amor; José Ángel Valente; Ramón Chao; María Casares; Xosé Neira Vilas ou Antonio Pérez Prado.

O dito sería razón abonda para celebrar o centenario, cousa que sucederá coa chegada do outono, cando a Secretaría Xeral de Cultura inaugure unha nova exposición na Casa da Parra; pero a todas as razóns coñecidas e xa esgrimidas sobre a relación de Cortázar con Galicia e cos galegos, habería que engadir o feito de que hoxe, probablemente, é o autor do boom latinoamericano con máis presenza na cultura galega contemporánea. E falo de cultura e non só de literatura, porque presenza hai no cine, nas artes plásticas, no teatro, na universidade, no mundo asociativo ou na música. E destaco o termo “presenza” e non influenza porque os autores que recoñecen os vínculos con el salientan nesa relación a liberdade, a tenrura, o fantástico do cotián ou sentido do humor, características que fan que o autor dos cronopios sexa lido hoxe pola xente nova, tanto en Galicia como no resto do mundo, tal e como foi lido en vida, cousa que o faría sorrir feliz.

Un novo libro, complemento daquel Respirar polo idioma, os galegos e Julio Cortázar, do ano 2006, sairá para finais de setembro, coincidindo coa exposición. Publicado como o anterior pola editorial Linteo, levará por título: O soño galego de Julio Cortázar, invocando un soño recollido nunha carta escrita ao amigo e pintor Eduardo Jonquiéres, amigo, tamén de Luís Seoane, a quen visitará anos despois no Castro de Sada. Nesa carta, escrita o 27 de maio de 1956, Cortázar cóntalle Jonquiéres a súa impresión sobre Galicia, de onde acaba de regresar, logo de pasar aquí uns días con Aurora:

[...] De Salamanca nos largamos nada menos que a Santiago de Compostela, deliciosa ciudad donde comimos unos pulpos gloriosos. ¿Te acuerdas del Pórtico de la Gloria, en la catedral? Y los soportales, las plazas por la noche, ese tono tan distinto de Galicia. Creo que para mí el gran descubrimiento, por inesperado, fue el paisaje. Cuando volvíamos de Santiago a León el tren anduvo toda la tarde junto al río Miño. Pegado a las ventanillas, no podía creer que eso fuera verdad. Comprendí de golpe la poesía galaico-portuguesa, esa presencia del verde, de los ríos, del égloga. Orense, Redondela, las rías, los viñedos infinitos con las cepas apuntaladas por sostenes de granito, como pequeños dólmenes que brillan entre el verde. Me he prometido, si alguna vez tengo un “deux chevaux”, llevarla a Aurora a Galicia, instalar cuarteles de primavera en Redondela, y dedicarme a los paseos, a la pesca, y a herborizar como Rousseau. Pienso que la falta de propaganda me ha embellecido el paisaje; uno está un poco harto de oír hablar con grande aspavientos de las vegas andaluzas, que son muy hermosas sin duda, pero menos, mucho menos que el paisaje gallego. Y el Miño es un río como he visto pocos. Y la gente es como toda la gente de España, metida para adentro (aunque griten, aunque te ensordezcan en los cafés y en los trenes) y llena de verdad y de tristeza. [...] 112

A Galicia regresarían ao ano seguinte. Non sería nun “deux chevaux”, pero pasarán quince días gozando do mar e do sol, ela, coma unha walkiria; loitanto el coas ondas, coma un Poseidón, en Lourido, concello de Nigrán.

Neste novo libro, unha longa relación de escritores afirman e explican o vínculo que manteñen co autor dos cronopios, ao tempo que analizan o que supuxo para eles a descuberta da literatura cortazariana. Están dende Méndez Ferrín a Bérta Dávila; dende Agustín Fernández paz a Dores Tembrás, nunha relación que inclúe vinteún autores máis.

De todos os xeitos, a min paréceme que a verdadeira celebración sucede cada día, cando alguén lle pon a unha libraría o nome e Rayuela ou de Cronopio; cando un grupo de mozas e mozos abren un local que bautizan como Casa Tomada; cando nun club de lectura dalgunha biblioteca se len os seus relatos. E un boa maneira de celebrar podería ser achegarse a Cortázar en galego, comprobar como soan e que música entoan as súas palabras no idioma polo que, segundo el, os galegos respiraban, na tradución do relato Autoestrada do sur, publicada a principio de ano, como anticipo da conmemoración, a pola editorial Trifolium, na súa colección Musa Pedestris.

 

 

VERÁN

Entre a preguiza, algunha visita, os baños diarios, a bicicleta, as subidas ao Pindo e as cervexas da noite, vai pasando agosto e os días de vacación.

Este ano non teremos a festa bonita que sempre tiñamos en Lira. Nin sardiñada o venres, nin fogos de artificio o sábado. O porto invadido polas hoste moinantes e todo de rebaixas e non pola crise, ou non só pola crise. A confraría de Lira, que organiza a festa da virxe de agosto, navega ao pairo sen outro destino que o naufraxio e a desaparición. A que fora referencia internacional como proxecto de xestión: Lonxanet, Mar de Lira ou Reserva Mariña, o lugar que serviu de referencia de liberdade nos días do Prestige, un dos centros de Nunca Máis, xa non é exemplo de nada. O día 31 marchou Emilio Louro, Milucho.

Daqueles días do Prestige está por escribir a historia de todo o que aconteceu no Ximprón, tamén o encontro do hoxe rei coa hoxe raíña, por máis que xa se viran algunha vez en Madrid. Mentres, estes días, un artista constrúe unha marabillosa instalación co material da praia, bolos e madeira. Deixo estas fotos que non son extraordinarias, por ser miñas, de móbil e xa sen sol, pero quizais quen as vexa se faga unha idea do que é:

Instalación 2

Inatalación 2

Esa mesma tarde, camiñando xa pola beirada, por detrás da confraría, esta era o solpor:

Solpor

CAMIÑANDO O PEDREGAL

Foi o xoves de mañá. Aproveitamos a visita de Fernando Alonso Romero e de Malores Villanueva, para lanzarnos a camiñar unha parte nunca antes visitada do monte Pindo ou Pedregal, que é como lle din aquí. Iamos tamén María Tilve e nós.

Collemos o camiño que ascende dende a rotonda de San Cibrán, pasamos as albarizas da xente de Caldebarcos ata chegar a uns outeiros que trepan monte arriba sucesivos, dende os 120 a case os 200 metros. Fernando perseguía algo que xa vira noutra ocasión, sen poder prestarlle moita atención, algo que a vexetación dos anos sen lume sepultou, pero que agora, cos toxos aínda novos e se monte baixo, son de doada observación.

Obsérvese a ordenación singular das penedas chantadas no chan.

Obsérvese a ordenación singular das penedas chantadas no chan.

Chamou el a atención sobre os restos dunhas construcións evidentes, que polo tamaño pequeno non foron nin lugares de durmir os pastores, nin lugares de gardar o gando. Fernando considera que foron lugares de enterramento. Algo máis arriba, nunha meseta entre dos outeiros, percibimos restos de cabanas circulares, con capacidade para acoller unha familia e de estrutura semellante ás dos castros. No outeiro seguinte observamos un oco entre laxes. Eu consigo penetrar nel e vemos que é unha estrutura semellante ás vistas máis abaixo, aquelas sen cubrir como esta, que está selada con pedra máis cativa en todas as fendas agás nesa pola que eu penetrei. Parécenos que si, que ben puideron ser o que di Fernando, ou calquera outra cousa, pero que como comentamos sempre, sería necesario desenvolver traballos arqueolóxicos serios neste espazo, antes de que se perda todo, porque o Monte do Pindo garda segredos que intuímos importantes para explicar o que somos.

Un dos enterramentos posibles, presidido pola cabeza de Apis. A entrada é baixo a laxe inclinada da esquerda,

Un dos enterramentos posibles, presidido pola cabeza de Apis. A entrada é baixo a laxe inclinada da esquerda,

Descendendo atopamos un anaco de cerámica que Fernando levará a analizar ao laboratorio da universidade. A ver que cal é o resultado. Esta vez a excursión foi curta, non como a anterior de xullo que durou doce horas. Ao mediodía regresamos.

As fotografías son de Maribel.

TARDE DE NAVEGACIÓN

Vai pasando agosto, con preguiza, pero facendo cousas. Cando non é traballo de mantemento da casa ou do breve xardín, é unha visita que creba a rutina ou unha festa. Estes días estivo connosco Malores Villanueva e con ela percorremos algúns dos lugares máis queridos deste territorio e dos que xa se ten falado neste blog. Hoxe pola noite toca Festórreo, o herdeiro daqueles Canle Nius que organizabamos cando convocabamos as xornadas de cultura tradicional. Onte recitei versos en Vilar de Carnota, nunha festa organizada por Estrella, conducida por César Cambeiro e na que tamén participaron os poetas de León Ildefonso Rodríguez e  Víctor M. Díez, Xoán Lestón de Caldebarcos e Alexandre Nerium de Fisterra.

Atrás deixamos o Pindo e aí vemos o castelo do Pedruio e as furnas do Fornelo.

Atrás deixamos o Pindo e aí vemos o castelo do Pedruio e as furnas do Fornelo.

navegación 22014©ml0482Pero antes, a principio de semana, navegamos. Tiña gana eu de coñecer o litoral que vai dende o faro de Cee (non sei cal é a razón dese nome, xa que está situado en territorio de Corcubión) e o cabo da Nasa. Coa axuda de Merche, a secretaria da confraría do Pindo, demos con Vicente, un mariñeiro xubilado pero novo, corenta e nove anos, do Ézaro, coñecedor do mar no que sempre pescou e ao que ama con emoción.

É ese un litoral onde cambia a xeografía da costa, onde a terra medra e os cantís se elevan, perfil cheo de furnas que eu quería ver, xa que imaxino nunha delas o final da nova novela que ferve na cabeza. Con Vicente, no seu bote Sicho, que significa polbo pequeno, navegamos a súa cadela Cuca, Maribel, Lino Lema e eu. A tarde foi marabillosa, a travesía perfecta. Vicente aproximou o bote ata o límite, por me amosar a boca das furnas máis fondas, pero tamén nos levou ao Carrumeiro Chico e ata a base da fervenza do Xallas.

Faro de Cee

Faro de Cee

Crías de corvos mariños

Crías de corvos mariños

Furado do Corvo, Furado das Pombas, Porto Bravo, Boca de Sapo, Punta da Gurita, Arxel, son algúns dos topónimos que anotei. Pero Vicente igual polemizaba sobre o feito de que o Pindo, tendo unha praia de San Pedro, celebre o San Clemente, ou invocaba a Trajano e Adriano cando falaba comigo das augas termais de Ourense. Por el soubemos que o mar de Lira é un mar seco, porque ten pouca auga.

Unha furna

Unha furna

A seguinte crónica, que espero publicar mañá, será a dunha excursión matinal ao Monte Pindo. As fotos de hoxe son de Maribel Longueira, claro.

FEIRA DO LIBRO DA CORUÑA

Cita anual na Feira do libro da Coruña. Milleiros de persoas pasean por diante das casetas, convocadas pola extraordinaria oferta que ofrecen os Cantóns e os Xardíns de Méndez Núñez. Nun ámbito tan reducido conviven durante dez días: Feira de Artesanía, Salón do Cómic, Feira do Libro e os locais das casas rexionais. No quiosco Alfonso e no Palexco pódense visitar as magníficas exposicións dos mellores debuxantes de banda deseñada. Á carpa dos libros, cada serán, achéganse escritores a presentar as súas novidades.

Ali Ali e Xan Arias de editorial Trifolium

Ali Ali e Xan Arias de editorial Trifolium

Onte estiven toda a tarde na Feira do Libro. A convocatoria era iniciativa da Asociación de Editores Coruñeses, que reúne a sete editoriais que acordaron asociarse nun tempo difícil no que compartir axuda. Na feira ocupan dúas casetas, cada unha coa súa oferta e cos seus clientes e a verdade é que a unión das sete é garantía dun público variado que se achega con curiosidade aos libros daquelas que non coceñe.

Na caseta estabamos Ali Ali e eu ás seis da tarde. Os primeiros 45 minutos sucederon sen incidencias, coa sensación de que non iamos asinar nada. Os comentarios, os de sempre, que a feira ía frouxa. Achegábanse as sete cando veu polo stand unha mociña de Navarra, de vacacións entre nós cunha amiga e un amigo que a acompañaban. Era a cuarta vez que pasaba por diante da caseta e non podía deixar de pararse a contemplar Suleiman y Salúa, algo caro para a súa economía de aí as dúbidas. Pero onte, véspera do final da vacación, decidírase. Izaskul é o seu nome que escribimos Ali Ali e eu, el en árabe. Foi tan feliz coas longas dedicatorias dos dous e nós quedamos tan contentos, que a confluencia de tanta enerxía positiva cambiou o aire. A partir dese momento, eu asinei: 5 Suleiman y Salúa máis, 5 As Crebas, 1 Miño e 1 Días de cera.

Vin moitos amigos e compartín o tempo con Daniel, vendo como traballa para ese proxecto fermoso que é www.vivirnacoruna.es

Logo asistín á presentación dunha singularidade, A dama da noite, novela sobre os últimos días de Rosalía de Castro, escrita por Xavier Seoane e publicada por Laiovento. Participaban no acto Pancho Pillado pola editorial, Anxo Angueira como presidente da Fundación Rosalía e Xavier como autor.

Esta é a crónica:

Rosalía de Castro viviu na Coruña entre os anos 1871 e 1878, na praza da Fariña, hoxe praza de Azcárraga. Unha placa na fachada dunha das casas, lembra ese feito. A Coruña é pois un dos espazos importantes na vida da escritora, tal e como recolle Xavier Seoane no seu libro A dama da noite e como salientou onte Anxo Angueira.

A dama da noiteA dama da noite é, a xuízo de Francisco Pillado, un libro histórico, que prestixa a calquera editorial, tanto polo libro en si, -unha desas lecturas que dá mágoa rematar-como polo feito asumir o reto de enfrontar nun texto narrativo, os últimos días da escritora. Poema en prosa sinfónica, afirmou refiríndose con admiración ao texto escrito por Xavier Seoane.

Como reto extraordinario cualificou Anxo Angueira a proposta de Seoane, xa que novelar parte da vida de Rosalía require valor, por ser un personaxe de tanta envergadura que mete medo, afirmou, engadindo que ninguén ata agora se atrevera a facer algo semellante ao abordado por Xavier. Na súa opinión, o libro incide nese remuíño que vivimos nos últimos anos e que pretende situar á fundadora da moderna literatura galega, na perspectiva do noso tempo, fuxindo do estereotipo morriñento que dela se tivo ata hai pouco. Angueira considera a Rosalía fonte e océano: fonte por ser a matriz do que somos; océano porque nela está o horizonte cara o que camiñamos. Debullou os núcleos nos que se centra a novela, compartidos por todos os que se achegan ao mundo rosaliano hoxe: a paternidade ausente; a penuria económica familiar; a Rosalía feminista; o perfil intelectual, político e social que nos ofrece a perspectiva dunha muller revolucionaria que xa dende a mocidade reclamaba igualdade, independencia e liberdade, rematando por centrar os lugares esenciais na vida da escritora, que son tamén os que Xavier recolle na novela: Ortoño, Padrón, Santiago de Compostela, Madrid, A Coruña, Lestrove e a Casa da Matanza, hoxe lugar de referencia rosaliana, lugares que nos falan dunha muller de múltiples lecturas, relacionada ca vangarda cultural galega e española, de pensamento demócrata e liberal, coñecedora dos movementos sociais e literarios europeos.

Libro difícil, dixo Xavier Seoane desta súa última obra, por ser Rosalía unha figura grandiosa e enigmática, cunha vida na que as grandes preguntas seguen sen responder. Confesou que sempre se plantexou escribir unha obra de ficción, polo que iso supoñía de liberdade, aínda que nalgún intre considerou que pola cantidade de material reunido e das lecturas acumuladas, estaba en condicións de escribir un ensaio biográfico. Xavier rematou a súa intervención asegurando que poñía este libro en mans dos lectores, con humildade, aceptando a súa consideración.

Mañá ás 20,00 h. toca presentación de “As crebas, outro xeito de andar ao mar”, que fixen con Maribel Longueira e que publicou Baía Edicións. Será ás oito e sentarán comigo Belén López, pola editorial e Manuel Rodríguez, xornalista de La Voz de Galicia e crebeiro coma min.

 

O OURO DO TEMPO II

Esta crítica da película de Xavier Bermúdez, emitida no programa Días de cine, responde bastante ben ao meu sentir, como respondía a de Eduardo Galán, publicada en La Voz de Galicia o sábado pasado. A opinión é bastante coincidente en todas as persoas coas que falo, Xavier Bermúdez, nesta nova obra acada o seu momento máis elevado, superando outros que tamén eran extraordinarios.

GAZA

Mentira tras mentira, violación tras violación, masacre tras masacre, asistimos impasibles ao exterminio da poboación de Gaza. Leo no xornal que Israel prepara unha estratexia para culpar a Hamas do acontecido nestas últimas semanas. Tamén que existe un acordo para evitar que os militares israelitas sexan acusados de xenocidio polos tribunais internacionais. Estou convencido de que, de ser así, todas as estratexias sairán adiante porque a connivencia do que denominamos comunidade internacional, a hipocresía, son absolutas.

Outro día o meu amigo Tacho enviaba o enlace a este artigo de Thierry Meyssan que dá unha visión ben distinta do que está acontecendo estes días en Gaza, en Siria, en Irak. A lectura é recomendable, cando menos por valorar outras maneiras de ver a realidade, por ter outras perspectivas.

http://www.voltairenet.org/article184792.htmlria, en Irak.

Chega estes días o vídeo no que un colono xudeu discute cos palestinos propietarios da terra que pretende ocupar. A relixión é a base e o argumento para o espolio, se ben, en beneficio de todos cantos saen no vídeo, en comparación co que acontece en Gaza, esas persoas son quen de discutir durante 14 minutos sen chegar ás mans, sen se matar, o que, se cadra, ofrece unha raiola de esperanza, malia o discurso escravista do colono.


Por último, convén lembrar en tempos coma este, as palabras e os versos de Mahmud Darwidsh, eses que hoxe acompañan o artigo de Nazanín Armanian no diario dixital El Público.

El asesino mira al fantasma de la víctima, 
no a los ojos, sin remordimiento.
Dice a los que le rodean: no me reprendáis,
tenía miedo (…) Ha sido en legítima defensa.
¡La víctima debería pedir disculpas al asesino por el trauma que le ha causado! (…)
Pero ¿qué culpa tiene el niño?
Respondieron: Crecería y daría miedo al hijo del amedrentado.
¿Y qué culpa tenía la mujer?
Dijeron: Daría a luz a la memoria. (…)
Y vitorearon: El miedo, no la justicia, es el fundamento del poder.
El fantasma de la víctima se les apareció en el cielo límpido.
Pero cuando abrieron fuego sobre él,
no vieron ni una gota de sangre…
¡Y les entró miedo!

Mahmud Darwidsh (Traducido por Luz Gómez García)

 

 

O OURO DO TEMPO

Falei varias veces neste sitio da última película de Xavier Bermúdez, O ouro do tempo, producida por Xamalú Films. En realidade daba información sobre as alegrías que a súa participación en festivais nos ía proporcionando, pero onte fun ao cine e asistín á estrea e agora podo falar con fundamento.

O ouro do tempoA min gústame o cine de Xavier. Dicía onte Manolo Cortés que o meu non ten mérito, que son fan e ourensán, coma el, pero é verdade que as súas películas, unhas máis ca outras, son do meu gusto. Quizais a que máis me gustou foi León e Olvido, pero tamén aquela primeira Luz negra. Non vin en condicións Rafael e Nena, gustándome, paréceme moi superada polas outras. Todo isto ata onte. Porque logo de ver onte O ouro do tempo debo admitir que esta é a película que inicia o período de madurez de Xavier.

Vina tendo á beira a Eva Veiga e detrás a Chuqui e a Tacho Puga. Por Tacho coñecín eu a Xavier. Con Eva comparto moitos criterios sobre o traballo creador. Os catro coincidiamos ao final na nosa apreciación da película e en varios argumentos de valoración, aspectos a destacar do filme, entre outros: a contención narrativa, ese non ceder ao obvio, limpar o guión e a montaxe de elementos superfluos. A capacidade Xavier para filmar o sutil das relacións humanas, para captar en imaxe o que resulta inaprensible e que, normalmente, é material poético. O valor do tempo nesta nova película, e en relación con isto, eu comentaba con Xavier que seguramente era a máis “Ericiana” (por Víctor Erice, claro) das súas obras, sabendo, como sei, da relación de amizade que manteñen os dous. Formidable, tamén, a dirección de actores, valorando esa querencia de Xavier de repetir cos mesmos intérpretes, chamando de novo a Manolo Cortés (Rafael), Nerea Barros (Nena) e Marta Larralde (León e Olvido) e decidíndose por Ernesto Chao para o papel principal, o que enriquece a película cunha formidable interpretación, ao tempo que agasallou a Xavier cun novo amigo. O humor, esa retranca que lembra a Buñuel (outra das referencias de Xavier), algo irreverente e anárquico, que sen quebrar os fíos sutís, provoca o sorriso e fai levedar a historia. Unha certa inclinación por ser voyeur de Xavier, moi na liña de Nobokov, que é outro dos seus alicerces.

Imaxe O ouro do tempo

Cando falabamos estes días da película, Xavier dicíame que era para xente que gustaba ver medrar a herba. Pero non é tanto así, porque a película, lembrando o tratamento que Erice fixo do tempo en El sol de membrillo, non perde de vista o argumento e a historia que trata de contar. Magnífica ese comentario do protagonista (Ernesto Chao), nun momento no que xoga ao xadrez co seu fillo (Manolo Cortés) e di: Que partida tan violenta! e que a min me parece un resumo da película.

Paréceme apreciar, tamén, a man de Manane Rodríguez, compañeira de vida e profesión de Xavier, coautora da montaxe, sufridora das dificultades e partícipe das ilusións e das alegrías desta e das restantes películas de Xavier, como el o é das dela.

Con todo o anterior só quero convidar a ir ao cine e ver O sol do tempo. Acudide, se podedes.